گذر زمان

دیروز تو توئیتر و فرندفید درباره بلاک شدن لست.اف‌ام خوندم.. اولش باورم نمیشد و فکر می‌کردم اشتباهی بوده و بعضی جاها بلاک شده. اما بعد که کلید ملیدای فری‌بروزینگ رو زدم خاموش کردم و سایت رو چک کردم، دیدم زهی خیال باطل، واسه منم بلاکه و رفتم که مراسم دمق‌مرگون* رو به جا بیارم..

احتمالاً لست.اف‌ام (Last.fm) رو می‌شناسین و ازش استفاده می‌کنین. در اینصورت مث من از بلاک شدنش خیلی ناراحت شدین. آخه این سرویس شاید بهترین سرویس برای نگهداری تاریخچه آهنگای گوش داده شده کاربرانه که با توجه به این مساله، آمارهای معرکه و عالی‌ای به کاربرا میده. (البته سرویسای مشابه دیگه‌ای هم هست که به نظر من قدرت و شهرت لست.اف‌ام رو ندارن و به اندازه‌ی اون دوست داشتنی نیستن)
اما آخه چرا باید این سایت بلاک شه..؟ نه سیاسیه، نه به جایی کار داره، نه تا حالا مشکلی برای آقایون به وجود آورده، نه مغایرتی با قانون جرایم اینترنتی و اینا داره و خلاصه هیچ موردی پیدا نمی‌کنم که بتونم اون رو تو دسته سایت‌های قابل بلاک قرار بده.

به هر شکل این ناراحتی من دردی دوا نمی‌کنه.
فقط با آگاهی و اطمینان بیشتر از نفهم بودن مسئولینی که باعث و بانی این ناراحتی‌ها برای کاربرای بی‌زبون ایرانی میشن، متاسفانه دردم بیشتر و بیشتر میشه.

چطور پروفایل Last.fm خودمون رو به‌روز کنیم؟
اون دسته از کاربران حرفه‌ای که دوست دارند کار با لست.اف‌ام رو ادامه بدن و آمار آهنگاشون رو توی این سایت داشته باشن می‌تونن با استفاده از برنامه سانگ‌برد (SongBird) به طور حرفه‌ای به گوش دادن به موزیک‌هاشون ادامه بدن و علاوه بر اون پروفایلشون رو هم آپدیت کنن. لازمه که افزونه لست.اف‌ام هم بر روی سانگ‌برد نصب کنن و یکبار لاگین کنن. بعد از اون خیالتون می‌تونه راحت باشه که بلاک شدن لست.اف‌ام هیچ تاثیری در آپدیت پروفایلتون نداره.

__________
*دمق‌مرگون مراسمی من درآوردی است. این مراسم پس از مراجعه به سایت‌هایی که به صورت روتین ازشون استفاده می‌کنیم و به جای اون با صفحه مشترک گرامی روبرو میشیم، به صورت انفرادی و گروهی برگزار می‌شود.

به روز رسانی: امروز (نهم اردیبهشت هشتاد و نه) مطلع شدم که این سایت ارزشمند از بلاک در اومده. به هر شکل همینجا از اون جوونمردی که باعث برگشت این سایت ارزشمند به دامن ایرانیا شد، تشکرات فراوان می‌نمایم.

امروز دقیقاً یک هفته به سالگرد آغاز به کار رسمی من و نارنجی باقی مونده. آغاز به کاری که با کپی‌برداری ناخواسته(!) شروع شد و با نویسندگی ادامه پیدا کرد. در طول این مدت اتفاقای زیادی برای نارنجی افتاده، پستی و بلندی‌های فراوانی داشتیم و البته رشد خوبی هم برقرار بوده. از نوشتن روتین مطالب و سوژه‌هایی مناسب و درخور نارنجی تا وبلاگ‌نویسی‌های زنده، همه برای من خوشایند و لذت بخش بودن. به هر شکل همه خوشی‌ها و ناراحتی‌ها گذشته و تبدیل به خاطرات و تجربه‌های مفیدی شده که واقعاً دوسشون دارم.

اما یک مورد که خیلی تکرار میشه، کپی برداری از مطالبیه که ما نارنجی‌نویسان با زحمت فراوان تولید و به رایگان در اختیار خوانندگان قرار میدیم. بارها شده که فقط با جستجوی تیتر مطالب نارنجی به صدها و حتی گاهی هزاران مورد مشابه برخورد کردم. اوایل شاید حتی ذوق می‌کردم که مطلبی که نوشتم، به این حد جذاب و عالی بوده که به این تعداد تو وب منتشر شده! اما وقتی وبلاگ‌ها و حتی وبسایت‌های یافته شده در نتایج جستجو را مرور می‌کردم و خبری از لینک منبع و حتی نام و نشانی از نارنجی و یا نویسنده مطلب توی اکثرشون نمی‌دیدم، ناراحت و گاهی عصبانی می‌شدم! و صد البته که متاسفانه هنوز هم این ماجرا اتفاق میفته..!

تکرار این مورد در نشریات چاپی هم کم نبود و به نشریه مربوطه تذکر می‌دادیم، اما در بسیاری موارد، کسی اهمیت نمی‌داد و انتشار بی‌اجازه و بدون ذکر منبع، ادامه داشته و دارد! البته ما هم بیکار ننشسته و در دو مورد (+ و +) نشریات متخلف رو به اجبار و به خاطر تکرار در کپی‌برداری، به نوعی روی صندلی داغ نشوندیم.

اما سوال پیش میاد که چطور میشه از مطالب یک سایت دیگه استفاده کرد که دچار مشکل نشد..؟

به نظر من هر سایت، وبلاگ و نشریه‌ای که مطلبش تازگی داره و مشخصاً با گذاشتن وقت و انرژی مطالبش رو منتشر می‌کنه، داره تولید محتوا می‌کنه. حتی اگه مطلبش رو از سایتی دیگه برداشته و ترجمه کرده؛ چرا که این کار اسمش تالیف مطلبه نه کپی برداری. اما در مقابل هر که مطالبش رو از سایتای دیگه تهیه می‌کنه و تولیدکننده‌ی مطالبش شخصاً زحمتی برای نوشتن مطالب نمی‌کشه، اقلاً نمیشه اسمش رو تولیدکننده‌ی محتوا گذاشت.

خب تا اینجا مشخص شد که چه کسی تولید کننده مطلب هست و چه کسی نیست. اما در مرحله دوم باید توجه کرد که وبلاگ‌ها وبسایت‌ها و نشریاتی که از مطالب دیگران برای رسانه‌ی خودشون استفاده می‌کنن، دو دسته هستند؛ دسته‌ای که بدون اجازه و بدون ذکر منبع مطالب اقدام به برداشتن مطالب می‌کنن و دسته‌ای که اجازه قبلی می‌گیرن و یا منبع رو ذکر و البته لینک می‌کنن.

عموماً سایت‌هایی که اقدام به تالیف و نشر مطالب تازه و دست اول می‌کنن اجازه‌نامه و یا قوانینی رو برای بازنشر مطالبشون در دید خواننده‌ها قرار میدن که هر کسی بدونه چطور می‌تونه از مطالب اون استفاده کنه. مثلاً نارنجی استفاده از مطالب رو با ذکر منبع بلامانع و استفاده از مطالب در نشریات چاپی رو هم با کسب اجازه قبلی مجاز اعلام کرده.
پس این مخاطبه که باید طبق قانونی که سایت مربوطه تعیین کرده، برای بازنشر مطالب اون سایت استفاده کنه. و در غیر اینصورت پُر واضحه که متخلف با عناوینی مثل بی‌معرفت، کپی‌کن و حتی دزد و … شناخته میشه. خب فکر نمی‌کنم که هیچکس دوست داشته باشه خودش، نشریه‌ش یا سایتش به همچین اتهامی گرفتار بشه که این مورد علاوه بر اینکه نشون میده اخلاق خبرنگاری رو زیر پا میذارن، از محبوبیت احتمالی‌ای که ممکنه به سختی براشون به دست اومده باشه هم کم می‌کنه و نامشون رو هم مخدوش می‌کنه.

پس چرا با وجود چنین مواردی ناخوشایندی، باز هم چنین مشکلاتی به وجود میاد؟ دلیل این امر کاملاً مشخصه: ‹عدم وجود قانون رسمی و مجازات برای متخلفین’.
با وجود همه‌ی اتفاقات ناخوشایندی که برای متخلفین پیش میاد، اونا چون تقریباً مطمئنن که توی ایران هیچ مشکل حقوقی براشون پیش نمیاد، اهمیت چندانی به قوانین حق نشر در وب نمیدن.

در صورتیکه قانون مشخص و جامعی برای این مورد تصویب شه و مجازات سنگینی هم براش لحاظ کنن (و البته بهش عمل کنن) مطمئناً نتیجه‌ی خوبی میده و تا حدود زیادی از بازنشر غیرقانونی جلوگیری میشه. هرچند که فکر نمی‌کنم این اتفاقات به این زودی پیش بیاد. ولی این دلیل نمیشه که اخلاق رو زیر پا بذاریم و باز هم اقدام به کپی‌برداری از محتوای تولید شده‌ی دیگران بکنیم.

به امید روزی که همه به قوانین و البته حقوق دیگران احترام بذارن. اقلاً کاش در وب فارسی این مورد جا بیفته تا شاهد پیشرفت بهتر و سریعترش باشیم.

چند وقتیه که کارام بیشتر شده.. هم تعدادشون، هم حجمشون.

حالا همین وسط، یه پیشنهاد جدید هم بهم داده شده. با اینکه می‌دونم وقتی بیش از همه‌ی کارای دیگه ازم می‌گیره، اما دوسش دارم و می‌خوام انجامش بدم.

فکر می‌کنم تاثیر خوبی برام داشته باشه و خیلی مفید خواهد بود برام.

به هر شکل با اینکه هنوز اولشه، احساس خوبی دارم بهش. اگه حالم بد شه، همینجا ابراز احساسات خواهم کرد.